(Robert College'in öncüsü; Bebek'teki Misyoner Okulu)

Yukarıdaki resim 1840 yılında Cyrus Hamlin tarafından Bebek'te kurulan misyonerlik okulunun resmi. Cyrus Hamlin kimdir diyeceksiniz. Robert Kolej'in kurucularından olan bu zatın yaptırdığı ve yukarıda resmini gördüğünüz okul; daha sonra ABD'nin bizzat Osmanlı padişahı nezdinde yaptığı girişimler sonucu elde edilen daha hakim bir arazi üzerinde yenilenerek bugün bildiğiniz Robert College'in temelini oluşturuyor. Cyrus Hamlin'in bir diğer özelliği ise Osmanlı topraklarına bir misyoner olarak gelmesi ve misyonerlik faaliyetleri Müslümanların Hristiyan olmasından çok; İstanbul üzerindeki Ortodoks ve Katolik etkisini azaltıp; Protestanlık lehine bozmak ve özellikle Ermenilerin Protestanlığa dönüşünü hızlandırarak; ABD kontrolünde bir Ermeni milliyetçiliği yaratmakla ilgili.

Aşağıdaki resim geçenlerde İstinye sırtlarında 10 hektarlık alan üzerine kurulu; 8000 metrekare kapalı alana sahip; ABD'nin yeni İstanbul Başkonsolosluğunun resmi. Bu iki resim arasında ne tür bir bağ var olduğunu anlamak için iki sözü yanyana koymak gerekiyor:

(ABD'nin boğaza dev bir kulak ve eğitim üssü olarak konuşlandırdığı yeni başkonsolosluk binası)

Bu sözlerden biri Robert Kolej'in kurucularının Robert Kolej'e atfen söyledikleri;

sözü. Diğeri ise ABD Dışişleri Bakanı Collin Powell'ın ABD'nin yeni İstanbul Başkonsolosluğu binasının açılışına yolladığı mesaj :

Neredeyse 150 sene ara ile; birileri Boğazda bir tepeye devasa bir yapı kurup; ardından Rumeli Hisarı ve Fatih Sultan Mehmet'i anıyorsa; bunun bir tesadüf olma ihtimali, olmama ihtimali ile eşitlenmiş demektir.

Colinn Powell'ın; "Rumeli Hisarı"'nın niteliği konusunda bir bilgi sahibi olmadığı mesajdaki; "bildiğim kadarı ile büyük bir anıt" şeklindeki ifadesinden dolayı çok açık ortadadır fakat önemli olan burada birilerinin Collin Powell'ı mesajında bu göndermeye yer vermesi konusunda enforme etmesidir. Powell'ın aynı mesaj bünyesinde yine kendi doğduğu New York kentine gönderme yapması; İstanbul ve New York'u yapıları itibarı ile birbirine benzeterek; daha sonraki cümlelerde ABD ve Türkiye'nin terör tehdidi altında yaşayan ülkeler olduğunu vurgulaması ayrıca irdelenmelidir. Tabi bir de Powell'ın mesajında; "Marmara bölgesinin insanları"'ndan sözetmesi not edilmelidir.

Sözlerin ötesinde ortada duran bir gerçek var ki; bu da İstinye'de Boğaza hakim bir tepede 10 hektar alana inşa edilen ABD'nin İstanbul başkonsolosluğu binası. Bu binanın görselliğinden; konumuna ve kapladığı alana kadar her şey Türkiye Cumhuriyeti'ne çok ciddi mesajlar içermektidir ki; bu mesajın içeriğinin anlaşılmadığı; başkonsolosluğun açılış törenine katılan resmi erkanın çeşitliliği gözönüne alındığında ortadadır. İstanbul Valisi'nden; 1. Ordu Bandosuna; Cüneyt Zapsu'dan Ali Müfit Gürtuna'ya kadar bir çok kişi ve kurum açılışta hazır bulunmuştur.

ABD; bu başkonsolosluk ile; Türkiye'de Ankara'ya alternatif olarak İstanbul'u gördüğünü açıkça vurgulamış ve normalde Ankara'daki merkeze bağlı olması gereken bir yapıyı; Ankara'dakinden çok daha işlevsel ve merkezi bir konuma oturtarak; geleceğe yönelik Türkiye vizyonunu çok açıkça ortaya koymuştur. Anlamayanlar olmasın diye de; bu mesajın altını Collin Powell'ın sözleri ile çizmiştir.

İstinye sırtlarına; bir doğal limanın hemen tepesine kurulan bu yapı; devasa bir kulak gibi işlev göreceği gibi; aynı zamanda ABD'nin bölge ülkelerde eğiteceği çeşitli unsurlar için bir eğitim üssü olarak da dizayn edilmiştir.

Açık İstihbarat; ABD'nin İstinye sırtlarına inşa ettiği bu yapının; İstanbul'un "bir dünya kenti" maskesi altında Türkiye ile dokusal bağlarının zayıflatılması ve İstanbul'un Hong Kong'laştırılması projesinde önemli ve sembolik bir adım olduğunu tahlil etmektedir.

Unutulmamalıdır; Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'u fethi Müslümanlık-Hristiyanlık (Doğu-Batı) arasındaki dengeler kadar Hristiyanlığın yani Batı'nın kendi içindeki dengelere de bir taraf lehine ciddi bir müdahale anlamına gelmektedir. Keza; ABD'li misyonerlerin İstanbul'a gelişleri de; o zamanlarda en çok Türkleri değil; İstanbul'da ağırlıklı bulunan tutan Ortodoks ve Katolik unsurları rahatsız etmiş ve Osmanlı makamlarına ABD'nin etki alanını sınırlamak için en çok bunlar baskı yapmıştır.

Önümüzdeki sürecin en önemli sorularından bir tanesi İstanbul'daki dengelere kimin ağırlığını koyacağı sorusudur.

Bir yandan şehir her alanda büyük atılımlar yapıp; bir çok uluslararası kültürel organizasyona ev sahipliği yaparken; diğer taraftan Maliye Bakanı Unakıtan sürekli İstanbul'u bir finans merkezi yapmaktan sözetmekte; Collin Powell İstanbul'un New York gibi dışarıdan gelenler için nasıl bir cazibe merkezi olduğundan dem vurmaktadır. Tabi bu arada Mehmet Ali Birand gibi bir ismin; İstanbul'un fetih yıldönümünde; "İstanbul'un fethi şehrin sahiplerinin elinden alınarak işgal edilmesidir ve bu yüzden kutlanmamalıdır" şeklinde bir tezi ortaya atan bir ismi alıp ekrana çıkarması; herkesin bu senaryo çerçevesinde kendisine verilen rolü bilinçli veya bilinçsiz olarak yerine getirdiğinin göstergesidir.

Bu noktada Açık İstihbarat olarak Collin Powell'ın İstanbul ve New York karşılaştırmasının görünüşte doğru ama özünde çok ciddi bir maskelemeyi; yanılsamayı içerdiğini vurgulamamız lazım. New York; sahiplerinin bütün hayati damarlarını kontrol ettiği, dışarıdan gelenlerin sadece bir çalışan olduğu bir "dünya kentidir". İstanbul'un bir dünya kenti olmasından sözederken; İstanbul'un "sahibi" Türkler şehirde bir çalışan olacak; dışarıdan gelenler ise İstanbul'un bütün hayati damarlarına çöreklenerek; kontrol etmeye başlayacaktır.

New York ABD'nin kontrolünde bir "dünya kentidir"; İstanbul ise "Türk"lerin kontrolünden çıktığı noktada bir "dünya kenti" olacaktır. Ve bu kentin kontrolü; sadece Türkiye'nin değil bölgenin kontrolü açısından da kilit önem taşımaktadır.

Bu çerçevede; eğer bu devletin İstanbul'u bir dünya kenti yaparken Türklerin elinde tutma gibi kaygısı var ise; "New York"'u taklit edercesine oluşan yeni siluetin sahiplerinin ve onların İstinye'den koordinasyonunu üstlenecek yapıları çok iyi tahlil etmesi gerekir.

Türkiye'yi federatif bir yapıya sürüklemek isteyenler; Marmara'yı bu federatif yapının en iştah kabartan parçası olarak seçmişlerdir ve bu "federal bölgenin" merkezi olan İstanbul'un fetih sürecinin geriye sarılması bu açıdan büyük önem taşımaktadır. (ABD'nin Türkiye'ye yönelik 3 yıllık yeni senaryosuna dair ayrıntılı bir analizi bir önceki Jeo-Kritik'te bulabilirsiniz)

Ve Bolu-Düzce ekseninde ciddi yapılanmalara giden ABD'nin İncirliği kapatarak Türkiye'den vazgeçtiğini zanneden görme özürlülerin İstinye'deki devasa yapıyı sadece dış görünüşü ile değil(ki o bile başlı başına bir mesajdır); 10 hektarlık alanın altına gömülü ve üstüne yayılmış tesisleri ile dikkatlice bir incelemesi gerekir.

• Genelkurmay Başkanı Özkök'ün geçenlerde bir F-16 ile uçurulmasının ardından; bu sefer bir denizaltı ile daldırılması
• Özkök'ün dalışına; Jandarma Genel Komutanı ve Kara Kuvvetleri Komutanı'nın katılmasına rağmen nedense Hava Kuvvetleri Komutanı'nın katılmaması
• Özkök'ün dalış sonrasında Aksaz üssünde karaya ayak basınca; "En büyük caydırıcılığı sağlayan güçlerimizden bir tanesi de Deniz Kuvvetlerimiz, Hava Kuvvetlerimiz ve Kara Kuvvetlerimizdir. Birlikte yapacakları operasyonlar büyük bir uyum içinde olacaktır" şeklinde demeç vermesi

• Genelkurmay Başkanı'nın kuvvetler arası denge kurabilmek için hayli çaba sarfettiğini; kendisini yakında bir tankın tepesinde dağ taş tepe giderken görme ihtimalimizin arttığını
  
  
• TSK bünyesinde; kuvvetler arası dengeleri Hava Kuvvetleri lehine yeniden düzenleme adına yaşanan tartışmaların devam ettiğini ve bu konuda 26 Mayıs'ta Jeo-Kritik'te yayınladığımız "Revolution in Military Affairs" tartışmasına yönelik analizin geçerliliğini koruduğunu

• Başbakan Tayyip Erdoğan'ın en son Malezya gezisinde Dışişleri Bakanlığı'nın fazla bir ağırlığının hissedilmemesi
  
  
• Son katıldığı İslam Konferansı Örgütü'(İKÖ) toplantısında, Abdullah Gül'ün Kıbrıs hakkında mesaj vermek yerine ABD'nin bölge politikaları çerçevesinde İslam ülkelerinde demokrasi konuşması yaparken; Tayyip Erdoğan'ın Malezya'dan Kıbrıs'ı İKÖ'ye gözlemci değil, üye olarak davet etmesini istemesi
  
  
• Erdoğan'ın yine aynı gezide; "BM kontrolünde nüfus sayımı yapıldıktan sonra bir anayasa hazırlanmalı, genel ve yerel seçimler yapılmalıdır. Irak da bulunan yabancılar da Irak'ı terketmelidir" şeklinde konuşarak; ABD'ye net bir mesaj göndermesi
  
  
• Tayyip Erdoğan'ın her dış gezisinde yaptığı gibi; dış ticaretin geliştirilmesi adı altında, bu ziyaretinde de Malezya'ya bir özel şirkete ait ürünü (Nurol'un tanklarını alın mesajı) lanse etmesi

• Türkiye'de dış ziyaretlerin; "iş tabanlı" ve "siyaset/politika tabanlı" olarak ayrışmaya başlandığının
  
  
• Türkiye Cumhuriyeti Başbakanının dış ziyaretlerinin koordinasyonunda Dışişleri kadar özel iş çevrelerinin de etkin hale geldiğini
  
  
• Tayyip Erdoğan ile Abdullah Gül arasında temel konular üzerinde bir çatallanma yaşandığını

• Hürriyet'in İran'da bir kaç üniversite yapılan sınırlı gösteriyi; "Bir Millet Uyanıyor" manşeti ile vermesi
  
  
• ABD'deki gazetelerin bile İran'daki olayları daha analitik bir gözle sunması
  
  
• Ertuğrul Özkök gibi bir ismin; sürekli "temiz basın" çağrısı yapması

• Hürriyet'in şimdiden İran operasyonu için hazırlandığını
  
  

• Yılmaz'ın TBMM komisyona verdiği ifadede; doğalgaz ihaleleri ile ilgili soruları; "Türkiye'nin enerji ihtiyacının her yıl %8 artacağını hesaplıyorduk" şeklinde cevaplaması

• Komisyon üyelerinin enerji talebi ile büyüme arasında bire bire yakın bir oran olduğunu bilmediklerini
  
  
• Komisyon üyelerinin; neye dayanarak Türkiye'nin her yıl sürekli %8 büyüyeceğini varsayacak kadar dünya ekonomi tarihinden habersizsiniz soracak kadar donanımlı olmadıklarını

• İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in İran'ın güneyindeki Veramin kentinde yaptığı konuşmada; "İran halkının düşmanın paralı askerlerine acımasız olacağını söylemiştim ve bugün de buna İranlı yetkililerin düşmanın paralı askerlerine acıma hakkına sahip olmadığını ilave ediyorum" demesi

• Veramin kentinin İran'daki etnik yapı içerisindeki konumu gözönüne alındığında; İran'ın derin devletinin ABD'ye "hodri meydan" dediğini
  
  
• İran derin devleti ile diğer bürokratik kadrolar arasında mevcut olaylara yaklaşım tarzı açısından görüş ayrılıkları yaşandığını

• Dışişleri Bakanlığı'nda İçişleri Bakanı Aksu, Maliye Bakanı Unakıtan ,Dışişleri Bakanı Abdullah Gül ve Devlet Bakanı Kürşat Tüzmen ile yapılan mini zirve sonrasında; Dış Ticaretten Sorumlu Devlet Bakanı Kürşat Tüzmen'in; Irak'a ikinci sınır kapısı açılması konusunda ABD'nin itiraz ve çekincelerinin giderildiğini açıklaması

• Tuncay Özkan'ın köşeyazısında İran ve Suriye ile bağlantılı olarak; "ABD'nin bu konudaki politikaları ister samimi, isterse sadece söylemden ibaret olsun; özellikle yaşadığı coğrafya itibariyle Türkiye'nin yapması gereken şey terörizm karşısında ABD ile işbirliğidir"
  
  
• Zülfü Livaneli'nin köşesinde; Cannes yollarında giderken arabasını kullanan şöförün ettiği "Ben AB'ye girdiğimiz için memnunum. Çünkü İtalyan politikacılar hiç bir zaman iyi yönetemediler. Şimdi hiç olmazsa Brüksel'deki akıllı adamlar yönetecek" laftan yola çıkarak; "Türkiye gibi kötü yönetilen bir ülkede Avrupa'nın akıllı adamlarına ihtiyaç var" şeklinde yazması

• Pragmatizmin; bütün izm'lerin ötesine geçtiğini
  
  
• Ulusal söylemi benimseyenlerin bile; küresel pragmatizme yenik düştüğünü
  
  
• Türkiye'de solun; solu temsil ettiğini söyleyenler tarafından tamamen öldürüldüğünü

• Kerkük-Yumurtalık boru hattına yapılan ilk bombalı sabotaj saldırısının ABD tarafından ve Dışişleri tarafından sabotaj olarak görülmediğinin açıklanmasının ardından; aynı yerin 50 km ötesinde ikinci bir sabotajın gerçekleşmesi.
  
  
• ABD'li askerlerin bölgeye gelip; "yangını söndüremeyip" geri dönmesi

• ABD'nin Türkiye'ye yönelik asimetrik savaş tekniklerinden vazgeçmeye niyeti olmadığını

• Sabancı'nın HaberTürk'çülerle yaptığı görüşmede Erdoğan hakkında; "Tırmanmasını bekliyoruz. Aksi halde 'alternatif ne?' düşünüyoruz şeklinde konuşması
  
  
• TUSİAD'ın yüksek istişare konseyinde konuşan Erdoğan'ın; "Ülkede yolsuzluk ekonomisi sürerken sesiniz daha gür çıkmalıydı. Ne çekiyorsak, devletten, devletçi ekonomiden beslenerek buraya gelenlerden çekiyoruz" demesi
  
  
• Mustafa Koç'un; "AKP bir koalisyondur" şeklinde demeç vermesi

• Sabancı ve Koç'un; AKP'nin doğru yola sokulması konusunda dirsek temasında olduğunun

• ABD Dışişleri Bakanlığı'nın yıllık kaçakçılık raporunda Türkiye'nin gerekli önlemleri almayan 3. kategori ülkeler arasına sokulması ve gerekli önlemler alınmazsa 90 gün içinde IMF yardımlarını da içeren ekonomik yaptırımların devreye sokulabileceği uyarısında bulunulması.
  
  
• ABD'nin aralarında Türkiye'nin de bulunduğu limanlara özel ekipler yerleştirmek için görüşmeler sürdürdüğü haberleri gelmesi

• İçişleri Bakanı Aksu'nun; Almanya-ABD dengelerini yeteri kadar iyi tutturamadığını
  
  
• ABD'nin "işbirliği" adı altında; Türkiye'nin gümrüklerindeki akışı da kontrol altına almak istediğini

• IMF Dış İlişkiler Direktörü Dawson'un; "Türk lirasının değerlenmesi iyi. Pİyasa güveninin bir işareti" şeklindeki sözlerine sadece Yeni Şafak'ın yer vermesi

• Birilerinin; kamuoyunun son TL değerlenişini ekonominin doğal gidişatı olarak değil her an değişebilecek bir durum olarak algılamasını istediğini ve dolayısı ile spekülatif rüzgarın her an yeniden başlayabileceğini

• Geçtiğimiz haftalarda Microsoft'un davetlisi olarak ABD'ye giden ve ABD'de Uluslararası Stratejik Araştırmalar Merkezi'nde konuşan Murat Mercan'ın ; Vakit'e verdiği tam sayfa röportajda; "Avrupa'nın kafasındaki Müslümanlara yönelik bu imajı değiştirmek için daha açık, daha barışcı olmamız gerekir, daha katılımcı, uzlaşmacı ve demokratik olmamız lazım", "Siz ne kadar zulüm görürseniz görün, ne kadar baskı görürseniz görün, ne kadar haksızlığa uğrarsanız uğrayın, bunun karşılığı masum insanları öldürmek olmamalı", "Filistin-İsrail arasında bir barış görüşmesi başlıyor. Görüşmeler sırasında bir grup kalkıyor, 'ben bunu tanımıyorum' diyor ve bir saldırı düzenliyor. 20 insan ölüyor. Vicdanen bunun hesabını vermek kolay değil" şeklinde ifadeler kullanması

• Türkiye'deki müslüman toplum adına egemenlerle aynı masaya oturma hakkı kazanan "Müslüman" kadroların kafasındaki "Müslüman" imajına küresel Anglo-Sakson-Yahudi ekipler tarafından gerekli müdahalenin yapıldığını
  
  
• AKP'de kilit kadroların Müslümanlığı ve Ortadoğu'yu kendilerine ABD'den beslenen doneler doğrultusunda algılamaya fazlası ile hazır olduğunu
  
  
• Murat Mercan'ın; Tayyip Erdoğan nezdindeki değerini arttırdığını

• İçişleri Bakanı Aksu'nun Susurluk kazası ile adı duyulan ve Genelkurmay'ın suç duyurusunda bulunması üzerine hapis yatan; Emniyet İstihbaratından Hanefi Avcı'yı Kaçakçılık Daire Başkanlığı'na; Yücelen'in görevden aldığı Sabri Uzun'u yeniden İstihbarat Daire Başkanlığı'na ataması ve Yücelen'in atadığı isimlerin arasında olan Asayiş Daire Başkanı Feray Şirin'in yerine Hüseyin Özalp'i getirmesi.
  
  
• Sabri Uzun; Tantan döneminde İstihbarat Daire Başkanlığına gelmiş ve Ankara Emniyet Müdür Yardımcısı Osman Ak ve İstihbarat Şube Müdürü Ersan Dalman'ın yasadışı telefon dinlediğini tespit edip; görevden almıştı.

• Türkiye'deki çeşitli istihbarat birimleri arasındaki makasın yeniden açılmaya başlayacağını ve kurumların birbirleri hakkında istihbarat toplama yarışının hızlanacağını
  
  
• Aksu'nun kendisine yönelik belli merkezlerden gelen dalgayı hissettiğini ve buna karşı; bu merkezlerle hesabı olan isimleri sahaya sürdüğünü

• Sabancı Holding Tekstil Grubu Başkanı Yakup Güngör'ün; düzenlediği basın toplantısında; McKinsey'in tekstil sektöründen çıkmamızı öngören raporuna rağmen bu sektörden çıkmadık ve bu sayede bugün bulunduğumuz noktaya geldik şeklinde açıklama yapması
• Diğer gazetelerin Yakup Güngör'ün düzenlediği basın toplantısına yervermesine rağmen; McKinsey'in yaptığı yanlış uyarıya yer vermemesi

• Paristeki 45. Uluslararası Havacılık ve Uzay Fuarı'na ABD'li şirketlerin katılmaması sonucu Fransa Savunma Bakanı Michel Alliot Marie'nin; Le Monde gazetesine verdiği demeçte; "ABD'li sanayiciler ekonomik savaş mantığı güdüyor. Bu Irak savaşı ile ilgili değil. Avrupa sanayinin direnmesi gerekir" demesi
  
  
• ABD'nin Belçika'nın "yabancıları uluslararası suçlardan yargılamaya müsait olan" yargı rejimini bahane ederek NATO'nun merkezini Brüksel'den taşımakla tehdit etmesi ve kafasındaki Macaristan-Polonya şablonunu iyice açığa çıkarması

• ABD'nin eski Avrupa ile ayrışmasının; özellikle ekonomik alanda artacağını
  
  
• Fransa'nın hareket alanının Almanya'ya göre daha dar olduğunun

• Gazetelerin; Yunanistan Savunma Bakanı Papandoniu'nun demecinden sadece; "Türkiye Yunanistan ile iyi geçinmezse AB ile ilişkileri bloke ederiz" sözlerine yerverirken; aynı konuşma bünyesinde yeralan; Türkiye'ye geçtiği ileri sürülen NATO Hava üssü ile ilgili de çarpıcı açıklamalarını gözardı etmesi . Papandoniu; Türkiye'ye geçen ve İzmir'de konuşlacak üssün hava denetim işlevi bulunmayacağını, komutanının ABD'li olacağını ve Yunanistan Larissa'daki üssün Atina'da Türkiye'ye kadar tüm bölgenin hava kontrolünü elinde tutacağını ve dolayısı ile Ege'de kontrolü kaybetmediklerini söyledi.

• Birilerinin Türkiye'nin NATO kurumuna olan güveninin sarsılmasını istemediğini
  
  
• NATO imajına ve kurumuna önümüzdeki günlerde ihtiyaç duyulacağını
  
  
• Ege'de Yunanistan'ın hava sahası tartışması başlattığı bir dönemde; NATO'ya hakim kadrolarına Türkiye'nin ağzına bir parmak bal çalarak; tavırlarını Yunanistan'dan yana koyduklarını