THY'nin İstanbul-Diyarbakır seferini yapan RJ-100 tipi uçağı içindeki 80 kişi ile birlikte Diyarbakır Havaalanına inişe geçtiği sırada düştü. 6 kişinin kurtulduğu kazada yolcular yanarak can verirken, havaalanında ILS sisteminin neden kurulmadığı, pilotaj hatası olup olmadığı, uçağın yeterliliği gibi konular tartışma konusu oldu. Uçaktaki yabancı yolcuların sayısı ve kimliği spekülasyon konusu oldu. Düşen uçakta, kimliği açıklanmayan bir yabancı olduğu öne sürüldü. Kaza ile yapılan açıklamada 9 yabancı var denilirken, Emniyet'in Dışişleri Bakanlığı'na yolladığı yazıda uçaktaki 10 yabancı hakkında bilgi yeraldığı ve bu yabancılardan birinin kimliğinin gizlendiği belirtiliyor.

"Türk liderler, kamuoyu ile, yeni bir hükümetle, yeni bir parlamentoyla ve henüz başbakan olmamış bir kişi ile mücadele ediyor. Bu yüzden adımlarının hızını kendileri belirlemek zorunda"

Yukarıdaki sözler Colin Powell'e ait. ABD Dışişleri Bakanı, Washington Post'un Türkiye'nin "kararsızlığı" ile ilgili yaptığı haberde yeralan sözlerinde, Türkiye'de, hükümet ve parlamento ötesinde bir "Türk liderler" grubuna dikkat çekiyor. Bu sözlerin sarfedildiği hafta içerisinde AKP hükümetine yönelik medya presi, Genelkurmay'ın "akredite" gazetecileri çağırdığı kokteylde açtığı yeni psikolojik cephe ile iyice güçleniyor.

SESAR olarak; Türkiye üzerindeki egemen güçlerin geçen hafta içerisinde, kafası hayli karışık olduğu bütün eylemlerine yansıyan iki farklı yapıyı (TSK ve AKP) psikolojik savaş arenasının tam ortasına çekip, iki kurumu da kamuoyu önünde yıpratarak en geniş harekat alanını sağlama operasyonunu hızlandırdığını tahlil etmekteyiz.

İlginçtir ki, bir tarafta her olasılığa karşı "Z Planının" dahi olduğunu belirten köklü ve derinlikli bir kurum içine düşürüldüğü çelişkili denklemin parametrelerini okumakta zorlanmakta; diğer tarafta genç ve tecrübesiz kadroların başında bulunduğu bir "iktidar koalisyonu" iki başlı yapısı ile benzer çelişkiler içerisinde, sözkonusu kurum ile cepheleşmeye doğru gitmesinin önünü alamamaktadır.

Genelkurmay; "Cumhuriyetin temel prensiplerine" aykırı bulduğu gazetecileri davet etmediği basın kokteyline, haklarında her türlü iddialar bulunan basın patronlarını davet etmekte bir beis görmezken, kokteylden bir kaç gün önce "sakıncalı" gazeteden "sakıncasız gazeteye" geçiş yapan bir yazarı davet listesine almaktadır. Başbakanı "şeriatçı güçleri cesaretlendirmek" gibi ağır bir dille eleştirmekten çekinmeyen ve "türban" konusunda siyasi alanı direk müdahale alanı olarak belirleyen askeri bürokrasi, nedense sözkonusu Irak operasyonu olunca topu siyasilere atmaktadır. "Türbanın" Cumhuriyet ilkeleri metrajında gayrimeşruluğunu Anayasa mahkemesi ve Danıştay kararlarına dayandıranlar, Anayasa Mahkemesi Başkanı Bumin'in, YAŞ kararlarına Anayasa'nın 125. maddesi gereği yargı yolunun açık olması gerektiği yolundaki demeçlerini ve Danıştay Başkanı Nuri Alan'ın Danıştay'ın 134. kuruluş yıldönümünde benzer yönde yaptığı konuşmayı görmezden gelmektedirler.

127 bin kişilik subay ve astsubay kadrosu içerisinden iki sene süresince sadece 7 kişinin ihraç edilecek konuma gelmesi, bir yandan TSK'nın bu konuda uyguladığı süreçlerin titizliğinin göstergesi iken, diğer yandan TSK personelinin yaklaşık 18.000'de birini kapsayan bir yapılanmanın, nasıl olur da kamuoyunun gündemine "tehlike" olarak taşındığı sorusunu beraberinde getirmektedir. Topraklarında ABD'nin 80.000 askeri ile yaklaşık 10 üste konuşlanmasını "Körfez Krizine göre bizden istedikleri daha az" şeklinde değerlendiren bir komutanın, 127 bin kişilik kadrosundaki 7 ismin ihracını, kamuoyunun önüne bir "rejim sorunu" olarak taşıması bünyesinde ciddi ikilemler barındırmaktadır.

Medyanın Genelkurmay basın kokteylini sayfalarına taşıyış tarzı, dünya basın tarihinde örneği az görülür bir ikiyüzlülük abidesidir. AB üyelik sürecinde, ordunun toplumdaki rolünü eleştiren ve sivilleşmeden sözeden kalemlerin, Genelkurmay Kokteylini, "zarif bir balans ayarı" şeklinde tanımlamalarla okuyucularına duyurup, askeri "siyasi güç" olarak sivil kadroların karşısına oturtmaları, askeri bürokrasinin kör noktasını derinleştirecek bir gözboyamadır. Bunun en çarpıcı örneği, sözkonusu KKTC'nin Türkiye'den koparılması olunca adadaki Türk askerine bağlı radyonun yayınlarını işgalci gücün propagandası gibi göstermekte beis görmeyen Metin Münir gibi isimlerin, Genelkurmay'ın kokteyli sonrasında köşesinde kullandığı , "Asker oldukça Türkiye bir İran veya Suudi Arabistan'a çevrilemez" tarzı cümlelerin, medyanın askeri AKP iktidarına karşı bir silah olarak kullandığının en çarpıcı örneğidir.

Özkök, Genelkurmay Kokteylinde, basının sorumlu davranmasından bahsederken, Fransa medyasının Cezayir'de yakalanan Fransız ajanın öldürülmesini moral bozmasın diye nasıl yayınlamadığını örnek vermiş ve Türk medyasından Kuzey Irak'taki gelişmeleri gazetecilik aşkı ile değil sorumlulukla yansıtmalarını istemiştir. Gazetecilik refleksi, Özkök'ün uyarılarına ihtiyaç kalmayacak kadar körelmiş olan Türk medyası Özkök'e, Kuzey Irak'ta yabancı gazeteciler cirit atarken niye Türk gazetecilere izin verilmiyor sorusunu yöneltme cesaretini gösteremezken; mayınsız düşün tarlasından gezinmenin rahatlığı ile komutanlar, "AB'ye herşeye rağmen değil, onurla, eşit şartlarla, milli ve coğrafi bütünlüğümüzü koruyarak girmenin" öneminden dem vurmuşlardır. Bu sözler, AB'ye girme yolunda askeri ana engellerden biri olarak gösteren basın mensuplarının ve AKP iktidarına karşı cephaneye ihtiyaç duyan patronların bulunduğu salonda söylenmiştir.

Genelkurmay Başkanı Özkök, YeniÇağ gazetesinden Arslan Bulut'un, Irak harekatı ile ilgili ABD'nin psikolojik harekatına dair soruya : "Amerika böyle bir olaya iki üç sene önceden başlıyor. Belli yazarları maaşa bağlıyor, belli yazarlara yazılar yazdırıyor, kitaplar yazdırıyor, medya kuruluşları vasıtası ile psikolojik harekat yaptırıyor" demiş ve kokteylde geçen bir başka sohbette, ABD'nin Irak'a müdahalesinin Türkiye'yi ekonomik, politik ve sosyal yönden etkileyeceğini, iç ve dış güvenliğinin tehlikeye gireceğini vurgulamıştır. Bu sözler ile durumun en azından yüzeysel olarak farkında olduğu anlaşılan Genelkurmay'ın, ABD'nin özellikle Irak savaşı sonrası politikalarına karşı elini güçlendirmeye çalıştığı herhalinden belli olan Gül hükümetine, ABD yetkililerinin ağzı ile "karar verin, herhangi bir karar kararsızlıktan daha iyidir" şeklinde baskı yapması tutarlılık içermemektedir. Eğer gerçekten denildiği gibi askeri bürokrasinin Z politikası var ise, bu politikalardan bir tanesinin de, hükümetin olası oyalama taktiğine hazırlıklı olmayı gerektirdiği apaçık ortadadır. Ayrıca, ABD'nin gazetecilere para ile yazı yazdırdığından şikayetçi olan bir Genelkurmay Başkanı'nın, kokteyline davet ettiği bu gazetecileri Cumhuriyetin temel parametreleri açısından sakıncalı bulmaması dikkat çekicidir.

Daha önce Kuzey Irak'a onlarca kez binlerce asker sokan, buralarda çeşitli noktalarda konuşlanan Türk Silahlı Kuvvetleri'nin "göçmen akınını önlemek maksadı ile bölgeye asker sokulması için" Meclis kararına ihtiyaç duyulduğunu ısrarla vurgulaması, siyasi iktidarı köşeye sıkıştırmaktan ve politika alanını daraltmaktan başka bir işe yaramamaktadır.

Ringin AKP köşesinde ise, geçen günlere göre daha uyumlu bir tablo çizilse de, hala ciddi koordinasyon eksikliği taşıyan bir ekibin izleri görülmektedir.

Öncelikle AKP, Kıbrıs konusunda, dakika birden itibaren kendini tek ayak üzerinde konuşlandırmanın sıkıntısını yaşamaktadır. Kamuoyu önünde Kıbrıs politikası konusunda yaratılan kafa karışıklığı, Türkiye'nin ve KKTC'nin dış güçler karşısında pazarlık gücünü zayıflatmakla kalmamakta, aynı zamanda AKP'nin iç politikadaki manevra alanını da daraltmaktadır.

Dikkat çekilmesi gereken unsur, türban gibi sosyolojik bir konuda hayli kalın kırmızı çizgiler çeken TSK, ne Kıbrıs, ne Kuzey Irak konusunda hükümete, en azından kamuoyu önünde kalın kırmızı çizgiler sunmamıştır. Kuzey Irak konusunda çok daha planlı bir oyalama taktiği gütmesine rağmen askeri bürokrasinin baskısına maruz kalan AKP, Kıbrıs konusunda bütün pazarlık masasını eline yüzüne bulaştırmasına rağmen aynı baskıyı görmemektedir.

Hükümetin içten ve dıştan baskılar altında bunaldığı bir dönemde, hele hele Irak konusunda en sağlıklı kararın verilmesi için baskılardan korunacağı bir psikolojik küveze alınması gerektiği bir dönemde, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin kendi hükümeti üzerinde en derin reflekslere hitap eden bir psikolojik cephe açması Türkiye'nin çıkarları açısından anlaşılmazdır. Başbakan Gül, kendisine yönelik ağır eleştirileri,
"Ben sorumluluk ve mesuliyet taşıyan bir kişiyim. Böyle bir ortamda mesuliyet taşıyan, sorumluluk taşıyan bir kişi olarak ben bunları basın aracılığı ile konuşmam. Neyi, nerede konuşacağımı da bilirim. Bizlerin bu tip meseleleri konuşacağımız yerler vardır. Orada düşüncelerimi açık açık ifade ederim. Bundan da çekinmem dedi" sözleri ile ustaca ve gerilimi tırmandırmadan sahibine iade etmiştir. Gül, Genelkurmay'ın, ABD yetkililerinin ağzı ile hükümeti Irak konusunda kararsızlıkla suçlamasını ise, "Türkiye'nin politikası MGK'daki uzlaşma doğrultusunda sürecek. Bu mutabakatta olması gereken bütün unsurlar vardır. MGK'da bu açıklanmıştır. Türkiye'yi her türlü senaryoya hazırlamak hükümetin görevidir. ABD'nin Türkiye'den talepleri sözkonusu oluyor. Bu talepler değerlendiriliyor, mutabakata varılan konularla ilgili siyasi irade boşluğu yoktur. Sözlü de verilmiştir, yazılı da." sözleri ile savurmaya çaışmıştır. AKP lideri Erdoğan ise, uzun süredir izlediği, Gül'ü polemikler karşısında yalnız bırakma ve uzaktan izleme politikasını devam etmiş ve Kazakistan'da iken konu ile ilgili sorulara, Türkiye ile ilgili konulara Türkiye dışından demeç vermesinin doğru olmayacağı ve siyasi gerginlik yaratan taraf olmayacaklarını belirterek cevap vermiştir.

Aynı Erdoğan, Türkiye dışında iken Türkiye ile ilgili konularda demeç vermeme prensibini unuttuğundan olsa gerek, Türk dış politikası ile ilgili Kazakistan'da sorulan bir soruya ise aynen şöyle cevap vermiştir : "%66 temsil yetkisiyle işbaşına geldik. Bugüne kadar dış siyaseti asla yeterli bulmuyoruz. Bulmadığımız için süratli adımlar attık. Onun için buradayız. Buradan sonra Çin ve Japonya'ya gideceğiz. Japonya bu yılı Türk yılı ilan etti. 2003 dünyada Türk yılı ilan edilsin diyoruz"

"AKP'nin gizli dışişleri bakanı" olarak adlandırılan, Tayyip Erdoğan'la ABD-İsrail merkezli bazı çevreler arasında köprü görevi üstlenen ve Osmanlı'dan bu yana devlete başkaldıran Kürt gruplar arasında yeralan bir aileden gelmesi nedeni ile devletin içinde belli odakların dikkatini çeken Cüneyt Zapsu isimli şahsın, "Kıbrıs'ta halk kendi yolunu seçti. Geri dönüşü de olmayacak. Dış politika yeni dünya düzenine göre belirlenmeli. Dış politikada herşey karşılıklı çıkara bağlıdır. Büyük çıkarlar için küçük çıkarlar gözardı edilir. Satrançta oyunu kazanmak için küçük taşlar verilir" şeklindeki sözleri ise Tayyip Erdoğan'ı şekillendiren güçlerin kafayapısını ortaya koymak açısından aydınlatıcıdır.

Bütün bu parametreler, tarafların kendi bünyelerinde ciddi çelişkiler beslediklerine işaret ederken, tabloyı bir üst seviyeden incelemek bu çelişkileri daha anlaşılabilir kılmaktadır.

Tabloya biraz daha derinlik katmak maksadı ile , bu hafta içinde IKYB lideri Talabani lideri ile IKDP lideri Barzani'nin nerelerde ne yaptığına bakmak faydalı olacaktır. Daha bir kaç ay öncesinde, Türk Silahlı Kuvvetleri'ne hakaret ettiği gerekçesi ile Türk kamuoyu önünde mimlenen ve dolayısı ile Türkiye'deki işbirliği alanları daraltılan Barzani, ancak 1 yıl sonra ziyaret ettiği Ankara'da AKP Başkan Yardımcısı, CHP lideri Baykal ve Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı ile görüşmeler yapmış ve "Türk Ordusu bizim hamimizdir" gibi demeçler vermiştir. Barzani'nin Ankara'yı ziyaret ederken, Kuzey Irak'taki zorunlu ortağı Talabani, ABD'nin stratejik mesajlarının taşıyıcısı olarak İran'a gitmiş ve burada İran yönetimine, ABD'nin İran'ı hedef almayacağı, Irak'ın bölünmeyeceği gibi taahhütleri iletmiştir. Talabani, bu ziyareti sırasında Tahran merkezli Şii Irak İslam Devrim Konseyi ile ilişkilerini derinleştirmesi dikkatle notalınması gereken bir diğer noktadır. Bu iki görünüşte ayrı ziyaretin gerçekleştiği hafta içerisinde, ABD, Meclisten 11 milletvekilini (aralarında Meclis Savunma Komisyonu Başkanvekili de bulunuyor) Ankara Esenboğa'dan özel bir uçakla alıp Antalya açıklarında bulunan Truman uçak gemisine gezmeye götürmüş; eski ABD büyükelçisi Marc Parris, Hürriyet gazetesinin manşetine taşınan demecinde, "Türkiye yanıtını geciktirirse, iş barış masasına oturmaya gelince, paltosu ile bir kenarda beklemek zorunda kalır" gözdağını vermiştir. Bunların üzerine Yasemin Çongar gibi Pentagon'a "akredite" gazetecilerin Türk kamuoyuna taşıdıkları, "Askeri bir harekatın kısa sürece ve en az zayiatla başarıya ulaşması, dinamikleri ve olası Irak savaşının sonuçları konusunda Türk subayları ve diplomatları ile daha açık bir anlayış işbirliği sağladığımıza inanıyoruz. Hükümetin ise, bu konuda kamuoyunu bilgilendirmek yerine, kamuoyunun tepkisinden çekinerek adım atmaktan kaçındığı izlenimi Washington'da ağır basıyor" şeklindeki mesajları da eklediğinizde, taktik-stratejik alanda anlaştığı belli olan ABD ve TSK'nın, Abdullah Gül'ün şahsiyetinde siyasi iradeyi kuşatmaya çalıştığı tablosu ortaya çıkmaktadır.

Yukarıdaki tabloyu en doğru şekilde okuması gereken kurumların, aynı merkezler tarafından birbirlerine karşı cepheleştirildiklerini görmemesi Türkiye'nin küresel Ortadoğu operasyonunda kararsız kalmasından daha vahim sonuçlar doğuracaktır.

Bir yandan, kemikleşmiş refleksleri ile Cumhuriyeti koruyabileceğini zanneden bürokratik kadrolar, Kıbrıs planı ile Türk'ün Anadolu'ya hapsedileceğinden bahsederken, diğer yandan ülkeye 80 bin ABD askerinin konuşlanmasının hukuki zeminini tartışmakta. Diğer yandan, altındaki taban ile üstündeki tavan arasında gittikçe sıkışan siyasi kadrolar, güçlü iç odaklara karşı, güçlü dış odaklarının desteğini alma karşılığında, ülkenin köklü çıkarlarını zedeleyecek politik savrulmalara meydan vermektedirler.

Türkiye'nin psikolojik arenasına çıkarılan iki aktör, ikisinin de ölümüne aynı kralın karar vereceğini görmezden gelip, birbirlerini "diğer", kralı "destek" olarak algılama hatası içinde kendi sonlarını hazırlamaktadırlar.

Bu psikolojik kör döğüşünün acilen son bulması gerekmektedir. Burada siyasetçisinden, bürokratına herkesin köklü ve cesur adımlar atması şarttır.